Foto: Martin (links), Lennart (rechts).
'Gebouwen echt een smoel geven'
Kampen, mei 2026
Al ruim tien jaar werkt Martin Elslo bij Metadecor. Ooit begonnen als tekenaar, in een tijd waarin je nog veel zelf moest uitzoeken en oppakken. Inmiddels beweegt hij zich vooral op de hoofdlijnen van projecten: van engineering tot afstemming met opdrachtgevers en constructeurs.
“Ik was niet van plan om alleen maar te tekenen,” zegt hij nuchter. “Maar zo begint het vaak wel.”
Met een achtergrond in werktuigbouwkunde, bouwkunde en architectuur brengt hij een brede blik mee. Juist die combinatie helpt hem om ideeën niet alleen te ontwikkelen, maar ook over te brengen. “Het gaat erom dat je een ontwerp zo kunt uitleggen dat anderen erin meegaan.”
Techniek en esthetiek samenbrengen
Wat hem drijft, is de combinatie van techniek en esthetiek. Juist in de projecten waar die twee samenkomen, zit voor hem de uitdaging. “We gaan ingewikkeld werk niet uit de weg,” zegt hij. “Sterker nog, dat is waar we energie van krijgen. ” Denk aan gevels met complexe patronen of constructies die niet standaard zijn, maar wel een duidelijke meerwaarde geven aan het gebouw. “Daar zit voor mij de meeste voldoening: gebouwen echt een smoel geven.”
Samenwerken als fundament
Die kracht zit volgens Martin niet alleen in het ontwerp of de techniek, maar vooral in de samenwerking. Metadecor werkt in vrijwel elk project met verschillende partijen samen. “We schakelen continu tussen architect, constructeur, producent en montage. Dat vraagt flexibiliteit, maar daar zijn we juist sterk in.”
Die flexibiliteit wordt ondersteund door ervaring. Veel projecten lijken uniek, maar technisch gezien zit er vaak eenzelfde logica onder. Die herkenning helpt om complexe ontwerpen goed uit te werken en realiseerbaar te maken.
De gevel als tweede huid
Ook in de markt ziet hij duidelijke ontwikkelingen. Waar trends komen en gaan, ziet hij vooral een groeiende vraag naar gevels die meer doen dan alleen esthetiek. “De tweede huid van een gebouw wordt steeds belangrijker,” legt hij uit. “Niet alleen visueel, maar ook in prestaties: denk aan energie en comfort.”
Tegelijkertijd blijft er ruimte voor ontwikkeling en experiment. “Projecten zoals Sombra zijn interessant omdat je daar verder kunt denken, niet alleen in vorm, maar ook in werking.”
Daarnaast ziet hij dat gevels zich inhoudelijk verder ontwikkelen. “We zijn steeds meer bezig met patronen, texturen en gelaagdheid,” vertelt hij. “Gevels worden minder vlak en krijgen meer diepte en werking.”
Daarin spelen ook semi-transparante gevels een belangrijke rol. “Het gaat niet alleen om hoe iets eruitziet, maar ook om hoe het werkt: dat doorzicht, licht en schaduw in een goede balans zijn, dat het klopt in de praktijk.”
Vooruitkijken naar slimme gevels
Ook ziet hij beweging als een volgende stap. “Er zit een ontwikkeling in gevels die reageren of veranderen. Dat wordt steeds meer de vraag en daar willen we ons in doorontwikkelen.” Als hij vooruitkijkt, ziet hij vooral kansen in die combinatie van techniek en samenwerking. “Daar blijven we ons in ontwikkelen.”
Renaissance Hotel Amsterdam | Architect: Kentie Architecten | Opdrachtgever: Kondor Wessels Amsterdam│Fotografie: J Filipe Wiens
Samen schetsen, samen bouwen
Maart 2026 | Blog | Leestijd: 3 minuten | Auteur: Caroline Kruit
De slogan ‘Samen maken we spraakmakende gevels’ wordt al een paar jaar door Metadecor gebruikt. En vooralsnog zien we geen reden om dat te veranderen. Met name het eerste woord – ‘Samen’ – raakt de kern van ons werk, van onze projecten. Bouwen anno 2026 is een kwestie van compromissen sluiten, zoeken naar verbetering en innovatie, ontdekken welke oplossingen voor de langere termijn het best zijn. Dat kan alleen maar als je het samen doet – in multidisciplinaire teams waarbij er respect is voor elkaars professie en standpunt.
Wat maakt Metadecor anders dan een ‘gemiddeld’ gevelbouwbedrijf? Wij zeggen altijd: onze aanpak. Anderen zeggen dat het onze denkkracht is – onze engineers. Bij Metadecor weten we dat die gevels alleen maar zo mooi kunnen worden omdat we ook fantastische mensen in werkvoorbereiding, projectmanagement, assemblage en montage hebben.
We maken unieke projecten: elk ontwerp is anders en vraagt om een andere inzet van expertise. En elk project doen we in een nieuwe samenwerking met alle betrokkenen bij het ontwerp en de uitvoering: een samenwerking die wij het liefst zo snel mogelijk beginnen om tot het beste resultaat te komen.
Nederlands Fotomuseum Pakhuis SANTOS Rotterdam. Architect: Renner Hainke Wirth Zirn Architekten & WDJArchitecten
Krachten bundelen – pakhuis Santos
Toevalligerwijs zat ik bij een van de eerste besprekingen rond de optopping van het project Santos in Rotterdam (Inmiddels in gebruik als het Nederlands Fotomuseum). Aannemer Burgy was verantwoordelijk voor de renovatie/restauratie van het pakhuis en zocht een partij die kennis en kunde kon inbrengen om de plannen van de architect om een “gouden” (geanodiseerde) geperforeerde aluminium kroon op het gebouw te plaatsen, te kunnen verwezenlijken.
Met mijn collega’s van Metadecor, de architecten (Renner Hainke Wirth Zirn Architekten en WDJA architecten) en de toenmalige opdrachtgever werden in een workshop-vorm de eerste stappen gezet. De constructeur was er niet bij – en dat had wel consequenties. Want door de integratie van constructie-gevelconstructie bleek er heel wat staal te besparen. En als het gaat om een antiek pakhuis als Santos, is elke kilo staal minder pure winst. De samenwerking moest dus breder. En zo geschiedde. Het pand met kroon in MD Designperforatie is recent geopend voor het publiek: gaat het zien, het resultaat van die samenwerking!
Project: Ter Hoeven Verfgroep Apeldoorn. Architect: COURAGE
Spelen met kleuren en patronen – Ter Hoeven Verfgroep
Wat als een architect die a. het liefst werkt met enorme lappen glas en b. in de regel alleen zwart als ‘kleur’ gebruikt, het in zijn hoofd krijgt om een rood gebouw met geperforeerde zonwerende gevel te bouwen? Lars Courage zocht met zijn team een vorm om het logo en de huiskleur van opdrachtgever Ten Hoeven Verfgroep te vertalen naar een enorme eyecatcher. Knalrood. Roder dan de brandweer.
Met het team van Metadecor werd een uniek patroon in MD Formatura ontwikkeld, dat niet alleen een prachtige zonwering is voor de zonbelaste gevels, maar ook het logo groot laat zien. Met proefpanelen in verschillende maten werden opdrachtgever en welstand overtuigd – van het patroon én de kleur. De gevel is klaar, het pand wordt momenteel ingericht en langsrijden over de Matenpoort in Apeldoorn kan natuurlijk wel. Het vrolijke pand maakt je zeker blij, dat garanderen we!
.
Paviljoen SOMBRA. Van links naar rechts: Martin Elslo (engineer Metadecor), Yayun Liu en Bertrand Schippan (MVRDV) en Nikola Znaor (Airshade Technologies).
Nieuwe ideeën, samen ontdekken
Samenwerken met startups is nog weer van een heel andere orde. De lessen die we daarmee leren, kunnen we ook gebruiken voor andere projecten. De ontdekkingstocht naar oplossingen die (in de bouw) nog niet eerder zijn toegepast, vraagt om een intensieve samenwerking en continu bijsturen van aanvliegroutes. De gesprekspartners zijn anders, de compromissen zijn anders. Want vaak gaat het niet om een concrete toepassing, maar om de ontwikkeling van een technologie die nieuw perspectief biedt voor de toekomst.
De samenwerking met Airshade Technologies is daar een voorbeeld van. Die begon met de ontwikkeling en realisatie van een prototype, in opdracht aan Metadecor gegeven door ingenieursbureau ARUP. Internationale teams, in het Engels sparren op een heel hoog abstractieniveau. En dan gaan bouwen – samen. In de werkplaats in Kampen. Inmiddels zijn we drie projecten en een subsidietraject verder en gaat het experiment nog steeds door. Regelmatig komen Nikola en Joe van Airshade Technologies een dag naar Kampen om hier te sleutelen en testen aan de mock-up op ware grootte van een project in Zuid-Europa. Ontdekken wat het best werkt. Of niet. Stapje vooruit, stapje terug, twee stapjes vooruit. We komen er wel, naar die toepassing. Samen.
Kom de kracht van schaduwpatronen ontdekken in ons HQ in Kampen
Samen krijgen we het voor elkaar
En – zoals het hoort aan het eind van een blog – een welgemeende ‘call to action’: daag ons uit met jouw ideeën! Wij krijgen energie van dingen die nog nooit eerder zijn gedaan in de gevelbouw. Wat is er leuker dan een idee dat begint met fronsende wenkbrauwen samen te ontwikkelen tot een ontwerp dat uiteindelijk een grote glimlach oplevert? Heel weinig, Dus kom maar op met die plannen. We gaan ermee aan de slag. Gezamenlijk gaat het lukken.
Vijf trends in gevels 2025
November 2025 | Blog | Leestijd: 4 minuten
Hebben we een traditie? Voor de derde keer op rij presenteert Metadecor trends in de architectuur en gevelbouw, zoals we die zien in de aanvragen en projecten. Over het ‘waarom’ van deze trend doen we geen uitspraken, we signaleren. En we vertellen hoe we - samen met het team van architecten, adviseurs en aannemers – werken naar het beste antwoord op een (nieuwe) vraag.
Project Montevideo te Antwerpen (m2 Architecten). Een hoog, robuust gebouw van weervast (corten) staal met een stoere uitstraling.
BRUUT
Is Brutalisme een trend of een beweging? Of is het een naam voor stevige gebouwen die gebouwd zijn voor de eeuwigheid? We vinden het allemaal goed, zolang we maar met regelmaat een project als het hoofdkantoor voor Fugro of het project Montevideo mogen bouwen: beiden met een wel heel stoere gevel van weervast (corten) staal. Het gebouw voor DV&O in Zaandam heeft ook een hoog abstractieniveau. De parkeergarage die we aan het bekleden zijn in Zaventem met kilometers en kilometers van horizontale aluminium lamellen, is door de omvang en verschijning tamelijk overweldigend. Maar wie goed kijkt, ziet bij al deze projecten ook subtiele details en ingrepen, die de gebouwen weer iets menselijks geven. Van ons mag deze trend blijven.
SOMBRA, het eerste paviljoen ter wereld met luchtgestuurde dynamische zonwering, volledig zonder elektriciteit.
Bewegen met de zon
Passend in de trend van biomimicry: natuurlijke processen inzetten om het comfort in gebouwen te vergroten en energieverbruik te verminderen. We gebruiken de zon als uit-aan-knop voor bewegende zonwering zonder elektriciteit met MD Airshade. Met ons paviljoen SOMBRA (tot en met 23 november 2025 in Venetië, daarna op reis) laten we zien wat MD Airshade kan doen: een gevel dichtvouwen, aangedreven door lucht. Luchttanks in de gevel warmen op door de zon, luchtdruk ontstaat en daarmee kan de gevel worden gesloten. In de koele nacht opent de gevel zich weer. Het systeem gebruikt geen operationele koolstof en bespaart zelfs omdat a. MD Airshade geen elektriciteit nodig heeft en b. er gepaste zonwering is en daarmee minder koelbehoefte.
Project Parkeergarage Binnendok in Amsterdam (SOME architects).
Losmaakbaarheid
Een toenemend criterium voor gevels: losmaakbaarheid. De gevels van Metadecor zijn altijd en volledig losmaakbaar. We hadden nooit gedacht dat dat een USP (unique selling point) zou kunnen zijn, omdat het zo vanzelfsprekend is. Voor de beoordeling van gevels/gebouwen op het criterium losmaakbaarheid – voor BREEAM of GPR Gebouw bijvoorbeeld – is een meetmethode opgesteld. Die is niet nodig voor onze panelen, gevelelementen of bevestigingsmethoden. Ze zijn mechanisch bevestigd en in veel gevallen enkelvoudig uitneembaar.
Houten lamellen voor Parkeergarage Fugro in Nootdorp (cepezed).
Meer hout
We gaan meer natuurlijke materialen in de gevel zien. Binnen de productgroep MD Lamel is het materiaal hout inmiddels een volwaardige speler. Bij verschillende projecten bepalen houten lamellen het gevelbeeld: in rechte lijnen (parkeergarage Fugro) of vloeiende parametrische glooiingen (project Zuidwolde). Ja, de vraag om hout in de gevel neemt ook bij Metadecor toe. Maar niet alleen met echt hout. Er zijn in het afgelopen jaar ook meer projecten geweest met lamellen waarbij een houtpatroon op aluminium is gesublimeerd. Het is niet altijd hout dat er blinkt...
Zwarte nestkasten bovenaan de gevel bieden vogels en vleermuizen een veilig plekje, naadloos geïntegreerd in de gevelpanelen van Kantoor Fugro in Nootdorp (cepezed).
Plek voor de natuur
Levend groen, vliegende beestjes… ze vinden een huis in onze gevels. Om met het groen te beginnen: open structuren als MD Strekmetaal of MD Designperforatie lenen zich bij uitstek als “klimrek” voor planten. Maar ook kabelstructuren of MD Nettick kunnen daarvoor worden ingezet. Een project waarbij verschillende opties zijn geïntegreerd, is de parkeergarage van Hart van de Waalsprong. Voor vogels en vleermuizen bouwden we al heel wat (vrijwel onzichtbare) nesten in gevelelementen. Bij het kantoorgebouw van Fugro bijvoorbeeld. Inderdaad, dat brute gebouw van de eerste trend. Laten we hopen dat de stoere verschijning de vliegende vrienden niet afschrikt.
Oh, en dit zijn niet alle trends… we hebben nog veel meer nieuwe vragen gekregen of leuke ideeën gezien die de potentie hebben om te groeien naar een trend. Schroom niet om ons te bellen of mailen met een ‘raar’ plan. We zijn niet zo gauw uit het veld geslagen. Integendeel: daag ons uit met een gevelidee en we gaan samen die uitdaging aan!
Bij Pakhuis Santos (Het Nederlands Fotomuseum) is de optopping een architectonisch statement dat op verschillende manieren reageert op/met de zon. Door een parametrisch ontworpen patroon in de huid van MD Designperforatie, maar ook door een flinke overstek die het hoge zonlicht weert. Ontwerp: RHWZ Architekten en WDJ Architecten. Foto’s Hans Wilschut.
Brise Soleil: de architectonische zonbreker
Door Caroline Kruit, International Business Developer voor Metadecor
De letterlijke vertaling van brise soleil – zonbreker – zegt al genoeg. Wat maakt een brise soleil anders dan een uitvalscherm of horizontaal lamellenrooster? Brise soleil is in de regel onderdeel van de architectuur, van het totaalconcept van een gebouw. Architect Le Corbusier maakte enorme betonnen uitkragingen om de hoge zomerzon te breken (zonder de lage winterzon te weren) en ankerde daarmee ‘brise soleil’ in het narratief van zijn architectuur. Anno 2025 zijn er legio redenen om deze vorm van passieve zonwering in gebouwen toe te passen. Daarom bij deze: een pleidooi voor architectonische zonbrekers.
Passieve zonwering
Met statische of dynamische passieve zonwering is het goed scoren voor BREEAM en LEED. Het maakt een significant verschil in de energiehuishouding van gebouwen: niet alleen door de benodigde koelcapaciteit te verkleinen, maar ook door optimaal gebruik van daglicht waardoor minder kunstlicht nodig is. Direct zonlicht in een ruimte is oncomfortabel: met een goede zonbreker kan ‘glare’ of verblindend licht worden voorkomen.
Constante factor
De zon is een vrijwel net zo constante factor als zwaartekracht, als het gaat om het ontwerpen van gebouwen. De zon in Midden- en Noord-Europa mag zich nog wel eens verstoppen achter een dik wolkendek, maar ook in die regio zijn er dagen – weken – dat de zon het leefklimaat domineert. Toch is passieve zonwering nergens een verplichting of onderdeel van de regelgeving in de bouw. Terwijl iedereen weet dat oververhitting een groeiend probleem in de bebouwde omgeving is.
Historisch geïntegreerd
Hoe gingen mensen vroeger om met die zon? De historie leert dat de architecten en bouwmeesters uit de oudheid zich wel degelijk bewust waren van de fenomenen ‘hitte’ en ‘glare’. Ze zullen het woord hittestress niet hebben gebruikt of energie-efficiëntie als argument hebben aangegrepen, maar de maatregelen waren daar: diepe neggen en portalen op de zonbelaste gevels, geperforeerde schermen of wanden (zoals de mashrabiyas in het Midden Oosten en het keramische vlechtwerk in Azië) en overstekken. Zonwerende, integrale onderdelen van het architectonisch geheel, soms aangevuld met tijdelijke elementen zoals doek (horizontaal en verticaal toegepast).
Project DV&O in Zaandam is een goed voorbeeld van een zelf-schaduwend gebouw, met verschillende zonwerende elementen als integraal onderdeel van de bouwenvelop (en het bouwvolume): verticale MD Lamel in de gevel, een flinke uitkraging bekleed met MD Flack. Architecten: Studio Prototype en ArchiTech Company. Foto’s: Jeroen Musch
Zonwering als eyecatcher
Le Corbusier maakte enorme (uitkragende) dakranden voor zijn gebouwen en noemde het ‘brise soleil’: ze hielden de hoge zomerzon tegen, maar lieten de lage winterzon toe. Jean Nouvel ontwierp een gevel die honderden diafragma’s laat zoemen en klikken – aangestuurd door sensoren gaan ze bij direct zonlicht dicht – voor zijn Institut du Monde Arabe in Parijs (opgeleverd in 1987). Norman Foster heeft het over ‘zelf-beschaduwende gebouwen’ (self-shading buildings) bij een aantal recente ontwerpen. Van deze gebouwen zijn de gevels zorgvuldig ontworpen zodat bij de meest belastende zoninval, het directe licht wordt tegengehouden door vaste gevelelementen (meestal verticale lamellen of diepe neggen). Belangrijk: het zijn geen toegevoegde onderdelen, het schaduwprincipe maakt onderdeel uit van de architectuur.
Deel van de ontwerpopgave
De architect van vandaag kan uit veel meer materialen en producten kiezen om een gebouw van passieve zonwering te voorzien dan de bouwmeester van weleer. En ja, dan is er de regelgeving, de klimaatcrisis en zijn er de budgetten en de certificeringen. Er is veel om rekeningen mee te (moeten) houden en veel om te kiezen – ook zonder de toepassing van passieve zonwering. Is dat de reden waarom er bij veel projecten nog geen buitenzonwering wordt toegepast? Die zon is er altijd en wordt alleen maar dominanter.
Toekomstbestendig: brise soleil!
Om gebouwen toekomstbestendig te maken, of het nu gaat om nieuwe projecten of bestaande panden, lijkt het raadzaam om de zon letterlijk een plek in het plan te geven. Ons advies: laat de zonbrekers onderdeel zijn van het volledige, architectonische plan. Ja, we hebben ook projecten gemaakt met zonwerende elementen op een bestaand gebouw, als een extra element. Maar als we heel eerlijk zijn, zijn het toch de integrale, zonwerende gevels waarvan ons hartje sneller gaat kloppen. Die hebben namelijk niet alleen de meeste impact op de energiehuishouding, maar óók op de architectuur en de context van een gebouw.
Mooie voorbeelden van geïntegreerde zonwering
Een van de meest aansprekende voorbeelden van brise soleil in recente projecten van Metadecor is het Theater Zuidplein, waar zowel een flinke uitkraging als een scherm met MD Designperforatie beeldbepalende zonweringselementen zijn. Mooie verhalen daarbij zijn dat het volledige patroon met slechts één punch-mal is gemaakt en dat de kromming van de panelen richting dakrand in situ is gemaakt door de vlakke aluminium platen op de gekromde profielen te schroeven. Het ontwerp van De Zwarte Hond is spectaculair, maar de uitvoering in wezen niet heel complex.
Theater Zuidplein kreeg niet alleen een flinke uitkraging, maar de gevelinvulling werd ook nog eens voorzien van geperforeerde panelen met een uniek patroon in MD Designperforatie, waardoor zonwering op verschillende manier is geïntegreerd in de architectuur. Architect: De Zwarte Hond. Foto’s: Daria Scagliola
Wimpers boven de ramen
Een ander voorbeeld zijn de zonwerende ‘wimpers’ van het Zandkasteel in Den Haag, een school waar driedimensionale zonwerende elementen (MD Shapes met perforatie) voorkomen dat het directe zonlicht op de schoolborden valt, die daarmee onleesbaar zouden worden. Spring Architecten maakte het ontwerp voor de school en vroeg ArchiTech Company om (onder andere) de wimpers vorm te geven. Het bureau deed dat door uitgebreide zonsimulaties: op hun website zijn daarvan ook video’s te zien (Multipurpose school – The Hague | ArchiTech Company).
Voor Het Zandkasteel in Den Haag werden speciale MD Shapes, driedimensionale aluminium wimpers met MD Designperforatie ontwikkeld: driedimensionale elementen die het directe zonlicht weren. Architect bct architecten i.s.m. ArchiTech Company. Beelden van de architecten.
Een parametrische,
semi-transparante huid
Met ArchiTech Company werd ook de gevel voor het Wolderhuus in Zuidwolde ontwikkeld, naar ontwerp van bct architecten. ArchiTech Company maakte een draadmodel voor de contouren voor een allesomvattende huid met houten lamellen, die de bestaande bebouwing en de nieuwe uitbreiding met elkaar verbindt. De engineers van Metadecor vertaalden dat naar een aluminium achterconstructie waarop panelen met de houten lamellen zijn bevestigd. Door te spelen met de afmetingen van de lamellen en de afstand tussen de lamellen, zijn door de verschillende oriëntaties de juiste transparantie bereikt: voldoende daglicht komt binnen, maar de meeste hitte blijft buiten.
Alleen dicht als het moet
Zoals ook in het overzicht is opgenomen, hoeft een brise soleil geen star onderdeel te zijn van de architectuur. Het is ook mogelijk om zonwerende panelen beweegbaar te maken, zodat de zon alleen wordt buitengesloten als dat echt nodig is. De woongebouwen Tussen de Lakens in Amsterdam (Abbink X Co architecten, met een MD Formatura patroon van Chris Kabel) en Old Town Court in Praag (met MD Designperforatie naar ontwerp van Bofill Taller de Arquitectura) laten grote beweegbare panelen zien die het gevelpatroon volgen. Ook in gesloten toestand behouden de bewoners uitzicht naar buiten. Voor de aandrijving van de beweging is alles tussen handmatige aansturing tot en met volledig in het facilitaire systeem geïntegreerde aansturing met motoren en sensoren mogelijk.
Levende gebouwen
In de samenwerking met startup Airshade Technologies kan Metadecor nu nog een alternatief voor beweegbare zonwering (al dan niet brise soleil) aanbieden. Airshade laat gevelelementen waar de zon op staat bewegen, zónder sensoren en zónder motoren, aangedreven door (opgewarmde) lucht in geïntegreerde luchtcontainers. Het paviljoen SOMBRA is van deze techniek voorzien: de MD Formatura panelen sluiten zich na een paar uur volle zon en openen zich gedurende de nacht. Een aan- en uitknop is er niet (al kan er wel een ‘override’ worden geïnstalleerd als de veiligheid daarom vraagt), behalve dan die grote, fel schijnende bol aan de hemel.
Samen werken aan nieuwe oplossingen
In een tijd waarin steeds meer aandacht komt voor energie-efficiëntie (we vragen al genoeg energie van het net), comfort en ‘gezonde’ gebouwen, kan passieve zonwering van grote toegevoegde zijn – al dan niet bewegend, al dan niet als integraal onderdeel van de architectuur van het (bestaande) gebouw. Bij veel projecten waaraan Metadecor op dit moment werkt, is passieve zonwering een belangrijk onderwerp in het ontwerp- en engineeringstraject. Wij dagen architecten graag uit om met nieuwe (geïntegreerde) oplossingen te komen, om de functionaliteit van ‘geventileerde gevels’ verder te ontdekken. Dat kan het best als vanaf een vroeg stadium van het ontwerp wordt samengewerkt. Samen maken we spraakmakende gevels. In samenwerking met elkaar én met de zon.
Het pand van Toyota Material Handling in Ede.
Roest is stoer!
door: Caroline Kruit, International Business Developer voor Metadecor
Een gevel met een robuust, roestend oppervlak? Ja, dat zien we wel veel op dit moment. Het is niet nieuw, want de oudste gevels met weervast staal (of: cortenstaal, zoals meestal wordt gebruikt) in Nederland hangen al ruim een halve eeuw. Bij Metadecor werken we graag met dit type staal en hebben we er inmiddels al aardig wat bewerkingen en projecten mee gedaan. Binnenkort kunnen we nieuwe projecten tonen, waarvan nu alvast een voorproefje.
Aan de toepassing van weervast staal (of: cortenstaal) hangt wel een ‘gebruiksaanwijzing’. Het is een zwaar materiaal (staal is ruim driemaal zwaarder dan aluminium) en het lekt roestwater. Dat laatste maakt het minder geschikt voor openbare ruimten en plaatsen waar het roest in aanraking kan komen met materialen die kwetsbaar zijn. Roestwater op of over glas en steenachtige materialen laat sporen na: een overwogen detaillering is noodzakelijk. Tegen een weervast stalen gevel ‘hangen’ geeft vlekken - dat is helaas niet te voorkomen.
Patronen en vormen
Maar wat kan het mooi zijn, die diepe textuur en de veranderende kleur van het oppervlak! Of het weervast staal is verwerkt tot MD Strekmetaal (zoals bij Toyota Material Handling in Ede langs de A12), of als MD Flack is toegepast (de villa in Hippolytushoef) – het materiaal leeft. De nieuwe parkeergarage van museum Naturalis in Leiden krijgt een gevel met een bijzonder patroon MD Designperforatie in cortenstaal. Op dit moment (juni 2025) worden de panelen geassembleerd in de Metadecor assemblagehal en oogt het materiaal nog blauwig, donkergrijs. Het paneel dat aan onze mock-up-wall hangt, laat al meer oranje tinten zien!
Niet alleen industrieel
Was het materiaal eerst voorbehouden aan meer industriële toepassingen en gebouwtypologieën, tegenwoordig zie je ‘corten’ ook bij woon- en kantoorgebouwen. Voor het kantoorgebouw van Fugro in Nootdorp maakten we panelen van MD Flack en reeksen MD Lamel met weervast staal. Op sommige plaatsen in de gevel zijn broedkasten geïntegreerd in de panelen. Het project is nu in de afbouwfase en wordt later dit jaar opgeleverd – de gevels zijn al klaar.
Heel veel staal
Woongebouw Montevideo in Antwerpen kreeg een stoere gevel van cortenstaal in MD Flack – in omvang het grootste project dat Metadecor met dit materiaal heeft uitgevoerd. Ook dit project is in de laatste fase van de bouw. Het is niet gegarandeerd – net als bij Fugro – dat het oppervlak al volledig roestkleurig patina heeft bij oplevering: dat proces gaat verschillende fases door en duurt zeker een jaar voordat het enigszins stabiliseert. Helemaal stoppen met oxideren doet het nooit, maar mooie foto’s van een egaal oppervlak zijn dan wel te maken.
Het project Montevideo in Antwerpen.
Brutalisme met cortenlook
De diepte van “echt” weervast staal zal met een cortenlook coating nooit helemaal worden bereikt, maar de nieuwste ontwikkelingen op dit vlak laten toch wel een heel mooie gelijkenis zien. Voor woongebouw Wisselspoor werd de volledige gevel opgebouwd met aluminium elementen met een cortenlook coating. De kleur en textuur dragen significant bij aan de brutalistische uitstraling van het gebouw.
Meer en anders
Een gevel hoeft natuurlijk niet volledig uit weervast staal (of met een cortenlook) worden opgebouwd. Zoals projecten als De Graafschap of de JWF Kazerne laten zien: accenten met het materiaal geven ook een krachtig beeld. Voor een internationaal project is gerekend aan MD Formatura met weervast staal – ook dat blijkt mogelijk. Bij Metadecor gaan we graag met architecten en opdrachtgevers verder op ontdekkingsreis naar stoere, roestkleurige gevels!
Over de Champions League en trapveldjes
Door Caroline Kruit, International Business Developer voor Metadecor
Bij Metadecor maken we (lees: engineeren, produceren, assembleren en installeren) spraakmakende gevels over de hele wereld. En plafonds, schermen en meer. Zelf blijven we daar meestal nogal nuchter over. Ja, we hebben een innovatief paviljoen bij de Architectuur Biennale in Venetië neergezet. We zijn bezig met unieke gevels in Europa, een gouden pergola in de US … Maar we maken ook met hetzelfde vakmanschap en oog voor detail een bescheiden ombouw voor een stoffendepot in MD Strekmetaal.
‘Wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd.’ Dat gezegde kan je in de gevelbouw op heel veel verschillende manieren opvatten. Het kan gaan om de schaalgrootte van projecten, de complexiteit of juist kleine details als schroefjes (in de kleur van het paneel dat opgehangen wordt). Potentiële opdrachten die bij ons binnenkomen, moeten passen bij de manier waarop we werken. Maken we bijzondere dingen? Jazeker! Maar we maken ook ‘gewone’, heel keurige gevels. Niet alles is te zien op nieuwssites en social media. Of op een beurs.
Presentatie over SOMBRA op 7 mei 2025 tijdens Future Facade in Utrecht. Links Nikola Znaor (Airshade Technologies), rechts Caroline Kruit en Martin Elslo (Metadecor).
Future Facade, Biënnale Venetië
Week 19 van het jaar 2025 was voor Metadecor wel een heftige. Een beurs in Utrecht én een opening (en wat voor opening: de Biennale!) in Venetië, een flink aantal projecten in een spannende fase van assemblage en uitvoering, nieuwe opgaven en intensieve acquisitietrajecten. En dat allemaal in vier dagen (en een beetje) tijd. Om dan met de voetjes op de grond te blijven en onze gebruikelijke nuchterheid te behouden, is wel een uitdaging.
Op de (nieuwe) beurs Future Facade in Utrecht (7 en 8 mei 2025) lieten we op de stand patronen in aluminium en staal zien. In de Maze of Innovations toonden we een stukje vernuft en schoonheid van het paviljoen SOMBRA, dat we voor een expositie in Venetië in samenwerking met een topteam van bedrijven ontwikkelden. Innovatie, unieke gevels, slimme bouwtechniek: dat waren de belangrijkste onderwerpen van gesprek.
Impressie van de opening van SOMBRA in Marinaressa Giardini in Venetie (8 – 10 mei, 2025).
Champions League
Met de opening van SOMBRA (op 10 mei 2025) stonden we opeens in de finale van de Champions League: de reacties op het paviljoen in Venetië – en de publicaties die in de week erna verschenen op grote platforms – vertelden ons dat we echt iets unieks hebben neergezet. Norman Foster ontwikkelde met Porsche een pier in de Arsenale, MVRDV maakte met Metadecor een paviljoen in de Marinaressa Giardini. Weg met de Hollandse nuchterheid: dit is een huzarenstukje!
De aanjagers van SOMBRA: Nikola Znaor (Airshade Technologies) en Caroline Kruit (Metadecor).
De samenwerking met startup Airshade Technologies was het begin van ons SOMBRA-avontuur. Met de partijen die bij het initiatief aansloten (Alumet, MVRDV, ARUP, Van Rossum Raadgevend Ingenieurs, AMOLF Instituut en Kersten Group) hebben we het project naar een absurd hoog niveau getrokken. Zowel het proces als het resultaat geven veel positieve leermomenten, die we weer mee kunnen nemen naar een volgend uitdagend project.
Een gewoon potje voetbal
‘Thuis’ in Kampen kijken we terug op een week van uitersten. De opbouwende gesprekken op de beurs, de goede ontvangst van SOMBRA, de gebruikelijke dynamiek van een middelgroot bouwbedrijf. De verjaardag van vier (!) collega’s. De oplevering van het Bedrijfsstoffeneiland van Plus Ultra in Utrecht – een bescheiden project met panelen van MD Strekmetaal - een omheining, eenvoudig en mooi gemaakt. Ook dát is iets om trots op te zijn. Samen maken we spraakmakende gevels. Samen kunnen we meer dan we soms zelf denken. Die arena en het trapveldje: Metadecor speelt op allebei. Voetbal blijft voetbal 😉.
Het grondstoffendepot van Plus Ultra in Utrecht met MD Strekmetaal, opgeleverd in week 19, 2025.
Kempinski Hotel Muscat Oman, de locatie van Arc Middle East 2025.
Durf te ontwerpen!
Door Caroline Kruit, International Business Developer voor Metadecor
Nodig ruim honderd architecten uit om naar een feeëriek hotel in Oman te komen voor een weekend en zet ze voor een groep van toeleveranciers van bouwmaterialen uit de hele wereld. Breng de dialoog op gang met inspirerende lezingen van collega’s uit het vakgebied, zorg dat de sfeer en de maaltijden goed zijn en maak een vol programma van het ontbijt tot de laatste borrel ’s avonds aan de bar. Metadecor International was erbij, bij Arc Middle East, begin februari 2025. En dit is wat we leerden tijdens deze rollercoaster van gesprekken.
Met plenaire sessies, een-op-een gesprekken en lezingen over AI, Hospitality Architecture en certificeringen, stond Arc Middle East in het teken van netwerken en kennis vergaren.
De vastgoed business in het Midden-Oosten groeit als een malle en veel mensen vanuit de hele wereld vliegen naar de regio om daarin een rol te kunnen spelen. Een paar honderd van deze bouwprofessionals waren aanwezig tijdens het Bond Event in Muscat, dat een ruim weekend bestreek. Een meer internationale groep van architecten, projectontwikkelaars en toeleveranciers is moeilijk voor te stellen: alle continenten waren vertegenwoordigd. Dat feit is al interessant op zich en het genereert een veelzijdige blik op hedendaagse architectuur en thema’s die een rol spelen in de beginfase van projecten – wereldwijd.
Schaduw (en gevels) verkopen?
Terugkijkend naar de vele gesprekken die ik tijdens het evenement had, zijn er wel wat conclusies te trekken. Grappig genoeg hebben deze conclusies minder te maken met schaduw en gevels – datgene wat ik wilde verkopen – maar meer met de houding van de architecten richting hun ontwerpen en projecten. Ja, ik had een aantal inhoudelijke gesprekken over energie-efficiëntie en de rol van de gevel in het creëren van comfortabele en gezonde gebouwen. Er waren interessante discussies over de oorsprong van aluminium, materiaal-efficiency tijdens productie en hoe te ontwerpen voor een circulaire bouweconomie. Dat zijn inderdaad heel belangrijke onderwerpen, waar we bij Metadecor ook dagelijks mee bezig zijn. Maar hoe staat dit alles in verhouding tot architectuur? Naar mijn mening is goede (en goed gemaakte) architectuur de meest duurzame vorm van bouwen – waar dan ook op deze planeet.
Maatwerk is niet vanzelfsprekend duur
In een wereld waar het budget een (of, beter gezegd: de) dominante factor is in de besluitvorming rond het bouwen van vastgoed – het Midden-Oosten is echt geen uitzondering op die regel – lijkt het erop dat zelfs de gedachte aan bezuinigingen het creatieve proces van architecten verstoort. De noodzaak om ‘binnen budget te ontwerpen’ drukt hard op de eerste voorstellen, de eerste schetsen en de beroepsmatige ambitie. Het is een veilige strategie om te kiezen voor standaard producten uit een catalogus. Maar zijn de architecten wel op de hoogte van de kosten van bepaalde – op maat gemaakte – oplossingen? Is het echt zoveel duurder om een eigen, uniek patroon in de gevel te maken? Nee! Moeten alle panelen rechthoekig en recht zijn? Nee, natuurlijk niet! Buig of wals panelen in welke richting of kromming je ook wilt: het gaat echt geen gat in je budget blazen, als je maar een slim plan bedenkt.
Gooi die deur niet dicht
Alsjeblieft, architecten: gooi de deur naar creatieve en unieke oplossingen niet dicht, voordat je ‘m hebt geopend. Die dichte deur is een houding die haaks staat op wat je hebt geleerd tijdens je opleiding. Het is ook geen wonder dat ik een milde (?) teleurstelling in de professie proefde, tijdens mijn gesprekken met architecten. En dit was daarop mijn antwoord: ‘Durf te ontwerpen!’ Neem de moeite, maak de uren. Ja, het kost tijd om iets te maken dat niemand eerder heeft gemaakt. Tijd is geld, dat snappen we heel goed bij Metadecor. Maar voor de tijd die je steekt in het maken van een unieke gevel, krijg je een bonus: de liefde voor je vak.
Oman was de locatie voor Arc Middle East 2025: het inspireerde zelfs een International Business Developer tot enige creativiteit.
Voel de passie, loop iets harder
Onze boodschap aan architecten en ontwikkelaars wereldwijd: vraag ons advies en wij gaan met je aan de slag om die unieke oplossing te vinden waarmee je plan wél in dat strikte budget past. Laten we met zijn allen een beetje harder lopen, tijd en creativiteit investeren, om iets te maken dat niet standaard is maar uniek en prachtig. En functioneel, natuurlijk. Als we dan toch bezig zijn, laten we dan meteen ook onzichtbare kwaliteit en functionaliteit geven aan een heel erg zichtbaar stuk architectuur. Gebruik de kennis en ervaring van Metadecor om te optimaliseren, versimpelen en om het idee naar productie te vertalen. Begin met de ambitie. Vraag niet naar een catalogus. Metadecor heeft geen catalogus. Het zou je werk misschien makkelijker maken, maar is juist wat we proberen te voorkomen.
We dagen je uit. En – alsjeblieft – daag ons ook uit met jouw unieke ontwerp.
Arc Middle East in Oman, februari 2025 – een evenement met architecten, projectontwikkelaars en toeleveranciers met gesprekken over innovatie, actuele thema’s in de architectuur en bouwtechniek en nieuwe projecten.
"Omgekeerd" terugkijken
Nee, we gaan geen terugblik over 2024 doen. We gaan vooruitkijken: wat gaat 2025 ons brengen? We kiezen niet voor de makkelijke weg de komende maanden, dat is nu al duidelijk. Elk project van Metadecor is uniek en heeft een diepere betekenis – in het ontwerp, de functionaliteit of de wijze van productie en installatie – en daar gaan we het komende jaar meer over vertellen.
Met veel uitdagende projecten in uitvoering, in ontwerp en engineering en een eigen Shadow Pavilion in de maak, gaat het derde decennium van Metadecor over vooruitgang, innovatie, high performance with low-tech (ja, dat kunnen we vertalen, maar het klinkt veel beter zo) en de Kunst van het Ontwerpen van Schaduw.
We hebben veel geleerd in 2024, het jaar dat Metadecor twintig jaar bestond. We hebben niet alleen geleerd van de projecten die we mochten doen, maar ook over onszelf, de waarden waar we voor staan en de uitdagingen die we kunnen en willen aangaan. Metadecor is wederom gegroeid en niet alleen in omzetcijfers.
Multifunctionele elementen
2025 is het jaar van oplevering en publicatie van een aantal projecten waar veel praktische denkkracht en slim vernuft in is gaan zitten. Een gevelrenovatie in Zuid-Frankrijk, een prachtig stadion in Helmond, een bruut gebouw met corten gevel in België, een pergola in Californië, een plafond met een wereldkaart, een subtiel scherm voor een villa… we popelen om ze te publiceren, om te laten zien wat een mooie dingen we (mogen) maken.
Graag vertellen we wat deze projecten allemaal zijn, doen en kunnen, anders dan aantrekkelijk zijn: zon, wind en regen weren, bijdragen aan de energie-efficiency van de gebouwen, duurzame en logistieke oplossingen voor lastige locaties, een gebouw inbedden in een (historische) context, slimme productie- en assemblagetechnieken… Er zijn zoveel lagen van betekenis en functie!
Schaduw ontwerpen, dan pas de gevel
Voor het jaar 2025 dagen we daarom ons netwerk (en onszelf) uit: we draaien het om. Eerst nadenken over wat een gevel moet doen, moet kunnen en kan zijn - voordat er een ontwerp wordt gemaakt.
Eerst die prachtige schaduwpatronen ontwerpen – dan pas bedenken wat voor gevel je daarbij nodig hebt. Omgekeerde logica. Die zuidgevel helemaal dichtzetten om de zonlast te beperken? Dat is misschien helemaal niet nodig met een MD Formatura element voor een glazen gevel, waarbij de getordeerde elementjes de grootste zonlast tegenhouden maar het daglicht wel – spaarzaam – toegelaten wordt.
‘Schaduw’ is natuurlijk een metafoor als we het hebben over de Kunst van het Ontwerpen van Schaduw. Het gaat niet alleen om het weren of leiden van zon(-licht), maar ook over al die andere thema’s die zijn genoemd en wel “worden meegenomen” in een ontwerpproces, maar net zo goed het startpunt zouden kunnen zijn. Beginnen met functionaliteiten en de (bij-) effecten en vandaaruit de beste oplossing ontwerpen.
Shadow Pavilion – ode aan de zon
Om te laten zien wat we bedoelen met dat ‘omdenken’ en ‘jezelf uitdagen’, heeft Metadecor het initiatief genomen tot het Shadow Pavilion. Dit paviljoen is een ode aan de zon en een voorbeeld voor het zorgvuldig omgaan met alles dat de zon ons brengt, dynamische zonwering zonder gebruik van elektriciteit en verantwoord gebruik van bouwmaterialen.
Het Shadow Pavilion is een samenwerking met startup Airshade Technologies (ziehier de pagina over het prototype dat we samen bouwden voor Abu Dhabi), Alumet (onze partner in anodiseren), architectenbureau MVRDV, Van Rossem Raadgevend Ingenieurs (voor de constructie), ARUP (voor de zonnestudies en geometrische en mechanische uitwerking) en AMOLF Institute (voor de ontwikkeling van de 3D geprinte actuators van de Airshade installatie). We verwachten begin mei het paviljoen voor een internationaal publiek te presenteren.
Wil je op de hoogte blijven? Volg ons op social media en via onze nieuwsbrief!
5 grote conclusies van de BIG5
In de laatste week van november 2024 stond Metadecor International met een stand op BIG5 Global in Dubai, de grootste bouwbeurs van de UAE (Verenigde Arabische Emiraten). Als onderdeel van het Benelux paviljoen in hal 8, werd een week lang gesproken over bouwprojecten, gevels en bouwtechniek. Voor de regio (het Midden-Oosten) is de BIG5 een belangrijk evenement, maar we hebben ook dingen gehoord en geleerd die we in de Nederlandse bouwpraktijk kunnen inzetten.
Vier dagen lang in een hal waar de temperatuur net boven de twintig graden is, maar de zon buiten de omgeving opwarmt tot ruim boven de dertig: de hallen van het WTC in Dubai vormden een ‘eigen ecosysteem’ gedurende BIG5 Global. Dat gaf al aanleiding voor conclusie nummer 1.
Air conditioning is vrijwel onvermijdelijk, maar minder is altijd beter. Ook in Europa zal – met de voorspelde opwarming van de aarde – air conditioning in volume/toepassing toenemen. Minder airco? Meer schaduw! Houd die zon (en de directe hitte) van het glas weg, op afstand van de geïsoleerde schil. Dat kan met een dubbele gevel, een ‘second skin’ van (geperforeerd) metaal bijvoorbeeld;
Passieve zonwering neemt toe in populariteit. Ja, dat lees je goed. Populariteit. Het is namelijk prettig om in een zogenoemd ‘selfshading building’ te verblijven. Zie conclusie 1. In het Midden-Oosten staat het nog nergens in de regelgeving (in Europa is dat meestal ook niet het argument), maar met passieve zonwering valt in energie-efficiëntie en comfort ontzettend veel te winnen;
Ornamentiek betekent identiteit. Patronen maken gebouwen en geschiedenis herkenbaar.
Dat is in de architectuur van het Midden-Oosten een gegeven. Maar eigenlijk geldt dat voor alle architectuur en in alle landen. Op de beurs in Dubai werden de ogen groot bij het zien van Het Plantsoen in Leiden en Theater Zuidplein in Rotterdam. Prachtige, eigentijdse patronen om te koesteren – voor altijd. Duurzaamheid in architectuur;
Plantsoen in Leiden
Een gevelbouwer als ‘one stop shop’ voor het hele traject wint terrein: vanaf de co-creatie, de engineering, het projectmanagement, de productie, het transport en de installatie – het is een concept waarmee Metadecor redelijk uniek is. Met onze aanpak willen we ontzorgen: dat begint al met de ondersteuning van het ontwerpteam door onze engineers, de open communicatie met de opdrachtgever en de samenwerking richting bouwplaats – al dan niet met lokale partners. Het is – voor ons - een goed bedrijfsmodel;
Lange levensduur voor alle onderdelen van een gebouw, dus ook de gevel, komt hoger op de agenda.
Ook in het Midden-Oosten worden PDE’s en LCA’s steeds belangrijker. Wij werken bijvoorbeeld met partners die op de oppervlaktebehandeling steeds hogere garanties kunnen geven.
‘Ik wil een garantie van honderd jaar’, zei een ontwikkelaar. Dat kunnen we hem nog niet geven,
maar als toekomstmuziek klinkt het wel mooi.
Schaduwkunst
In september namen we deel aan het evenement Architect@Work in Rotterdam, waarbij we meerdere gesprekken voerden met architecten, ingenieurs, interieurontwerpers en collega-exposanten. Als er één thema is dat uitgebreid aan bod kwam: schaduw. The Art of Creating Shade zou een verplicht vak moeten zijn in elk ontwerponderwijs.
Architectonische schaduw? Bestaat er zoiets? Wij geloven van wel. Door de jaren heen hebben we veel gevels gecreëerd met interessante semi-transparante patronen en figuren, waarbij we de architectonische expressie van de buitenkant genieten en beschrijven. In diezelfde periode genieten wij – bijna dagelijks – van de patronen die schaduw creëert op de vloeren en muren van ons hoofdkantoor in Kampen. Geometrische patronen, in dit geval gecreëerd door de MD Formatura FO223 gevel aan de buitenzijde.
Hoofdontwerpcriterium
Schaduw geeft ruimtes een extra laag van beleving en betekenis. Het creëert steeds veranderende hoeken van licht en donker en beïnvloedt de manier waarop je kijkt, beweegt en je comfortabel voelt (of niet) in die ruimte. Achter gevels met MD Designperforatie of MD Formatura voegen de patronen een extra laag cognitieve emoties toe. Bij de meeste projecten voelt dat als een bonus. Maar wat als we het onderwerp tot een hoofdontwerpcriterium verheffen? Beginnen met de vorm en het schaduwpatroon en vanuit die hoek een gevel ontwerpen?
Tapijt uit het Midden-Oosten
Het ontwerp in de gevel van Theater Zuidplein in Rotterdam is gemaakt met behulp van parametrische ontwerptools, waarbij slechts één kleine driehoek is gekozen als vorm waarmee een aantrekkelijke compositie kan worden gemaakt. Het effect in de gevel is magisch, vooral 's nachts wanneer het gebouw oplicht als een lantaarn. Maar de bonus is het effect dat de schaduw heeft in het interieur. Met de juiste hoek van de zon ervaren bezoekers van het theater schaduw als een tapijt uit het Midden-Oosten. Alsof je in een sprookje uit Duizend-en-een-nachten wandelt.
Licht als hulpmiddel
Of de architect of ontwerper nu kunstlicht gebruikt of afhankelijk is van daglicht als ‘magiemaker’: schaduwpatronen zijn een kans die je niet mag missen. Bij Architect@Work Rotterdam toonden we een goudgecoat aluminium blad van het onlangs voltooide Renaissance Hotel-project: in Amsterdam siert het het plafond met een subtiele strook LED-verlichting rond de randen. Ook een onderdeel van de dakuitbreiding van magazijn Santos in Rotterdam trok de aandacht van de bezoekers van de beurs. In ons interview met de architecten Karin en Karin vertellen ze over de verrassende schaduweffecten van die gevel.
Van kunst tot wetenschap
Voor ons geven de gesprekken die we in Rotterdam voerden en de projecten waar we momenteel aan werken voldoende aanmoediging om dieper in de wereld van de schaduwen te duiken. We willen heel graag meer architecturale schaduw verkennen, experimenteren en ervaren en het effect ervan op het welzijn van de gebruikers van gebouwen en openbare ruimtes meten. Met andere woorden, we duiken in The Science of Creating Shadow en hopen dat architecten en opdrachtgevers ons op die reis zullen vergezellen. Wordt vervolgd.